Controle loslaten: 3 stappen om de control freak in jezelf de baas te zijn
arrow_drop_up arrow_drop_down
9 juli 2019 

Controle loslaten: de 4 stappen om de control freak in jezelf de baas te worden

Ben jij een control freak? Controle loslaten is een enorme uitdaging. Dit stappenplan van Youri Hermes kan je helpen bij het beter balanceren van jouw behoefte aan controle.

Controle loslaten

Controle loslaten: mijn strijd

Het leven is rommelig. Ik heb me daar als perfectionist lang tegen verzet. Ik probeerde maximaal controle uit te oefenen op mezelf en mijn omgeving. Zo werkte ik mijn leven tot in de puntjes uit, van weekboodschappen tot etentjes en van studie-uren tot Netflixavonden. Deze pogingen gaven me het gevoel dat ik in staat was om mijn leven te ordenen. Maar naarmate ik bewuster werd van de control freak in mij, ontdekte ik dat deze drang berust was op een illusie.

Ik kwam erachter dat de plannen die ik maakte om ‘in control’ te zijn en te blijven, achteraf vaak verkeerd en overbodig waren. De realiteit was vaak toch net even wat anders dan gedacht. Afspraken gingen niet door, mensen kwamen te laat en spontane afspraken tussendoor zorgden ervoor dat ik begon te stressen omdat mijn agenda volledig in de soep liep. Dit zorgde ervoor dat het oncomfortabele moment, dat ik juist probeerde te voorkomen, er toch kwam. Dat was lange tijd dusdanig vervelend dat ik mezelf op het hart drukte om het de volgende keer nog beter uit te denken en nog stricter te worden in mijn tijdskaders. Uiteraard lukte dit weer niet. Ik zat gevangen in mijn eigen valkuil. Pas toen ik dit besefte ging ik op zoek naar andere oplossingen.

Om mij heen zie ik nog altijd veel mensen hiermee worstelen. In dit stuk wil ik een aantal stappen beschrijven hoe ik de controledrang beter heb leren beheersen. Voor de duidelijkheid, dit artikel is absoluut geen pleidooi voor het volledig loslaten van je behoefte aan controle. Regelmatige focus op je eet- en sportpatronen is bijvoorbeeld heel belangrijk. Overal controle op willen hebben daarentegen weer niet.

Alles willen controleren en perfect willen doen, trekt ons energetisch leeg. Wil je het zover niet laten komen en wil je jouw EvI ontwikkelen, dan verwijs ik je graag naar ons Stevig in je Leven Event!

Stap 1: (H)erkennen in jezelf

De eerste en grootste stap is het echt (h)erkennen dat dat je een control freak bent. Stiekem had ik dat al vroeg door. Als kind was ik al buitengewoon perfectionistisch. Zelfs zo erg, dat mijn ouders besloten om een puntensysteem op te zetten waarbij ik telkens een punt verdiende als ze zagen dat ik iets slordig deed. Als beloning mocht ik dan een cadeautje uitzoeken!

Toch heb ik de control freak langere tijd genegeerd. De beloning voor mijn compensatiegedrag was een leuke afleiding, maar het zorgde er niet voor dat ik de control freak in mij herkende. “Het is m’n karakter” hoorde ik eerst mijn omgeving en later mezelf regelmatig zeggen.

Het echt (h)erkennen van jezelf als control freak is niet makkelijk. Pas toen ik de zoveelste keer tevergeefs controle probeerde uit te oefenen op een situatie, heb ik naar mezelf in de spiegel gekeken en 15-20 keer gezegd: ik ben een control freak. Dat was niet makkelijk, maar toen realiseerde ik me het wel pas echt voor de eerste keer.

Stap 2: Voor- en nadelen inzien

Pas nadat ik mezelf echt erkende als control freak, kon ik beter de voor- en nadelen inzien.

Ik dacht altijd dat mijn grootste voordeel van een overmaat aan controle was dat ik in spannende situaties meer veiligheid en daarmee rust ervoer. Ik had het immers al mentaal voorbereid. Toen ik de vorige ‘spannende’ situatie evalueerde, kwam ik erachter dat veel van de situaties helemaal niet zo spannend waren. Ik had dus een gevoel van schijnveiligheid gecreëerd. Dat voelde goed.

Dit is direct mijn grootste nadeel: ik heb veel tijd en energie gestopt in het creëren van schijnveiligheid. Scenario’s en denkbeelden hoe erg een situatie kan zijn en wat er allemaal kan gebeuren. Ik creëerde met mijn eigen gedachten een onveilige situatie waar ik vervolgens met andere gedachten een oplossing voor ging zoeken. Ik weet nog steeds niet of dit een vorm van intelligentie of domheid is. Misschien wel beide: intelligente domheid …

Stap 3: Actie ondernemen

Deze stap is minder spannend dan het klinkt. In feite zet je bij de vorige stappen (het herkennen in jezelf en de voor- en nadelen in kaart brengen) het proces van controle loslaten al in werking. Als je eenmaal bewust bent geworden van je behoefte aan controle en de vreemde logica ervan, hoef je het jezelf eigenlijk alleen maar te herinneren. Schrijf het op een brief, plak het op de spiegel of leg het naast je bed. Hoe meer ik me ervan bewust werd hoe makkelijk ik mijn maalstroom kon loslaten.

Over malen gesproken. Persoonlijk ontwikkelingstrainer en schrijver Jan Bommerez trok tijdens een lezing ooit de vergelijking: malen is alsof je dezelfde lege ladekast opentrekt, maar iedere keer wel er iets in verwacht.

Stap 4: Verhoog je Evenwichtsintelligentie (EvI)

Controle loslaten gaat over twee uitersten van een spectrum. Wanneer je te veel op controle gericht bent, verlaag je jouw EvI. Je bent niet goed in evenwicht, waardoor je vroeg of laat gedwongen wordt om te compenseren. Het is niet voor niets dat perfectionisme een belangrijke oorzaak is voor burn-outs, aldus burn-out expert Wilmar Schaufeli. Alles willen controleren en perfect willen doen, trekt ons energetisch leeg. Wil je het zover niet laten komen en wil je jouw EvI ontwikkelen, dan verwijs ik je graag naar ons Stevig in je Leven Event!

Succes!

Reactie plaatsen

Wij gebruiken Cookies